เที่ยวบินถูกยกเลิก ทำยังไง ได้เงินคืนไหม สิทธิผู้โดยสารต้องรู้
เมื่อเที่ยวบินถูกยกเลิกกะทันหัน ผู้โดยสารหลายคนมักสับสนว่าจะได้รับเงินคืนหรือไม่ ต้องติดต่อหน่วยงานใด และมีสิทธิเรียกร้องค่าชดเชยอะไรได้บ้าง
ตั้งแต่วันที่ 20 พฤษภาคม 2568 ข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน (กบร.) ฉบับที่ 101 มีผลบังคับใช้ ทำให้ผู้โดยสารในประเทศไทยได้รับความคุ้มครองมากขึ้นกว่าเดิม ไม่ว่าจะเป็นสิทธิขอเงินคืนเต็มจำนวน การจัดหาเที่ยวบินทดแทน หรือเงินชดเชยเพิ่มเติม บทความนี้รวบรวมสิทธิทั้งหมดที่ผู้โดยสารควรทราบก่อนเดินทาง
ยาวเลือกอ่านได้นะ
- โดนยกเลิกเที่ยวบินกะทันหัน ควรดำเนินการอย่างไรเป็นลำดับแรก
- ได้เงินคืนไหม ถ้าเที่ยวบินถูกยกเลิก
- สิทธิที่ผู้โดยสารได้รับ เมื่อเที่ยวบินถูกยกเลิก
- กรณีที่สายการบินไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
- เอกสารที่ต้องเก็บไว้ เพื่อเรียกร้องสิทธิเมื่อโดนยกเลิกเที่ยวบิน
- บินต่างประเทศ สิทธิอาจมากกว่าที่คิด
โดนยกเลิกเที่ยวบินกะทันหัน ควรดำเนินการอย่างไรเป็นลำดับแรก
สิ่งแรกที่ควรดำเนินการคือเดินไปที่เคาน์เตอร์สายการบินหรือจุดบริการลูกค้า เพื่อยืนยันว่าเที่ยวบินถูกยกเลิกจริง ไม่ใช่เพียงแค่เลื่อนเวลาออกเดินทาง
จากนั้นควรถ่ายภาพหลักฐานทุกอย่างเก็บไว้ ไม่ว่าจะเป็นจอประกาศ ข้อความ SMS หรืออีเมลแจ้งยกเลิก เอกสารเหล่านี้จะเป็นหลักฐานสำคัญในการเรียกร้องสิทธิในภายหลัง
หลังจากนั้นจึงสอบถามพนักงานโดยตรงว่าสายการบินจะดำเนินการอย่างไร เนื่องจากตามกฎหมายใหม่ ผู้โดยสารมีสิทธิเลือกได้หลายทางเลือก ไม่ได้มีเพียงแค่การรอเที่ยวบินใหม่เท่านั้น
ได้เงินคืนไหม ถ้าเที่ยวบินถูกยกเลิก
ได้คืนแน่นอน นี่คือสิทธิพื้นฐานที่ไม่สามารถปฏิเสธได้ เมื่อสายการบินยกเลิกเที่ยวบิน ผู้โดยสารมีสิทธิขอเงินคืนเต็มจำนวน รวมถึงค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ที่ชำระไปแล้วด้วย
อย่างไรก็ตาม การขอเงินคืนไม่ใช่ทางเลือกเดียว ตามข้อบังคับ กบร. ผู้โดยสารสามารถเลือกได้ 3 ทาง
- ทางเลือกที่ 1: รับเงินคืนเต็มจำนวน หากตัดสินใจไม่เดินทางต่อ
- ทางเลือกที่ 2: ให้สายการบินจัดหาเที่ยวบินใหม่ในวันและเวลาใกล้เคียงกับเที่ยวบินเดิม โดยไม่ต้องชำระเงินเพิ่มเติม
- ทางเลือกที่ 3: เปลี่ยนไปใช้การเดินทางรูปแบบอื่นในเส้นทางเดียวกัน เช่น รถไฟหรือรถโดยสาร โดยส่วนต่างที่เพิ่มขึ้นสายการบินเป็นผู้รับผิดชอบ
สิทธิที่ผู้โดยสารได้รับ เมื่อเที่ยวบินถูกยกเลิก
นอกเหนือจากการคืนเงินแล้ว ในระหว่างที่รอที่สนามบิน สายการบินมีหน้าที่ต้องดูแลผู้โดยสารด้วย ได้แก่ อาหาร เครื่องดื่ม และอุปกรณ์ติดต่อสื่อสาร (Wi-Fi หรือคูปองโทรศัพท์) เพื่อให้สามารถแจ้งญาติหรือจัดการแผนใหม่ได้ทันท่วงที หากต้องค้างคืน สายการบินต้องจัดที่พักให้พร้อมรถรับส่ง โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
สิ่งที่หลายคนอาจไม่ทราบคือ ยังมี "เงินชดเชย" อีกส่วนหนึ่งที่ได้รับเพิ่มเติมแยกจากเงินคืนค่าตั๋ว โดยจำนวนเงินจะขึ้นอยู่กับว่าเป็นเที่ยวบินในประเทศหรือระหว่างประเทศ
โดนยกเลิกเที่ยวบินในประเทศ
สำหรับเที่ยวบินในประเทศ นอกจากเงินคืนและการดูแลเรื่องอาหารที่พักแล้ว ผู้โดยสารยังได้รับค่าชดเชยเป็นเงินสด 1,500 บาท หรืออาจเลือกรับในรูปแบบอื่นที่มีมูลค่าเท่ากัน เช่น วงเงินเดินทางครั้งหน้า (Credit Shell) บัตรกำนัล หรือไมล์สะสม
ทั้งนี้ จำนวนเงิน 1,500 บาท ไม่เกี่ยวข้องกับค่าตั๋วที่คืนไปแล้ว เป็นการชดเชยคนละส่วนกัน
โดนยกเลิกเที่ยวบินระหว่างประเทศ
สำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ ผู้โดยสารได้รับสิทธิทุกอย่างเช่นเดียวกับเที่ยวบินในประเทศ แต่เงินชดเชยจะคำนวณตามระยะทาง ดังนี้
- ระยะทางไม่เกิน 1,500 กิโลเมตร ได้รับชดเชย 2,000 บาท
- ระยะทาง 1,500-3,500 กิโลเมตร ได้รับชดเชย 3,500 บาท
- ระยะทางมากกว่า 3,500 กิโลเมตร ได้รับชดเชย 4,500 บาท
ผู้โดยสารสามารถเลือกรับเป็นเงินสด วงเงินเดินทาง บัตรกำนัล หรือไมล์สะสมได้เช่นกัน โดยมูลค่าต้องไม่ต่ำกว่าจำนวนเงินสดที่กำหนดไว้
กรณีที่สายการบินไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
ประเด็นที่หลายคนมักเข้าใจผิดคือ การคิดว่าเมื่อเที่ยวบินถูกยกเลิกจะได้รับเงินชดเชยเสมอ ในความเป็นจริงมีบางกรณีที่สายการบินไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ดังนี้:
- กรณีที่ 1: สายการบินแจ้งล่วงหน้าตั้งแต่ 7 วันขึ้นไปก่อนวันเดินทาง
- กรณีที่ 2: สายการบินแจ้งน้อยกว่า 7 วัน แต่จัดหาเที่ยวบินใหม่ที่ออกเดินทางหรือถึงปลายทางคลาดเคลื่อนจากเดิมไม่เกิน 3 ชั่วโมง
- กรณีที่ 3: เหตุสุดวิสัยที่ไม่สามารถควบคุมได้ เช่น พายุรุนแรง ภัยธรรมชาติ หรือเหตุฉุกเฉินด้านความปลอดภัย
อย่างไรก็ตาม แม้จะเป็นเหตุสุดวิสัย สายการบินยังคงมีหน้าที่ต้องดูแลผู้โดยสารในเรื่องอาหาร น้ำดื่ม และที่พัก (กรณีต้องค้างคืน) เพียงแต่ไม่ต้องจ่ายเงินชดเชยเพิ่มเติมเท่านั้น
เอกสารที่ต้องเก็บไว้ เพื่อเรียกร้องสิทธิเมื่อโดนยกเลิกเที่ยวบิน
การเรียกร้องสิทธิใด ๆ จำเป็นต้องมีหลักฐานประกอบ เอกสารที่จำเป็นต้องเก็บรักษาไว้ ได้แก่
- บัตรโดยสารหรือ Boarding Pass
- หลักฐานการชำระเงิน (สลิปบัตรเครดิต ใบเสร็จ หรือรายการตัดบัญชี)
- ข้อความหรืออีเมลที่สายการบินแจ้งยกเลิก พร้อมระบุเวลาที่ได้รับแจ้ง
คำแนะนำ: ควรถ่ายภาพเอกสารทั้งหมดเก็บไว้ในโทรศัพท์มือถือ และสำรองข้อมูลไว้ในระบบ Cloud เพิ่มเติม เพื่อป้องกันกรณีเอกสารสูญหาย
ข้อมูลสำคัญ: สายการบินต้องจ่ายค่าชดเชยภายใน 14 วันนับจากวันที่เกิดเหตุ หากพ้นกำหนดแล้วยังไม่ได้รับการติดต่อ สามารถร้องเรียนไปที่ CAAT ได้ที่เว็บไซต์ www.caat.or.th หรือโทร 02-568-8803
บินต่างประเทศ สิทธิอาจมากกว่าที่คิด
หากเดินทางไปยุโรปหรืออเมริกา ควรตรวจสอบกฎระเบียบของประเทศปลายทางเพิ่มเติม เนื่องจากบางกรณีอาจได้รับสิทธิมากกว่ากฎหมายไทย
สำหรับสหรัฐอเมริกา กระทรวงคมนาคม (DOT) กำหนดชัดเจนว่า หากสายการบินยกเลิกเที่ยวบิน ผู้โดยสารมีสิทธิได้รับเงินคืนเต็มจำนวนโดยอัตโนมัติ ไม่ว่าจะเป็นตั๋วประเภทใด รวมถึงตั๋วที่โดยปกติไม่สามารถคืนเงินได้ ตราบใดที่ผู้โดยสารเลือกไม่รับเที่ยวบินทดแทน
สำหรับยุโรป ภายใต้กฎ EC 261 หากได้รับแจ้งยกเลิกน้อยกว่า 14 วันก่อนเดินทาง และเป็นความรับผิดชอบของสายการบิน ผู้โดยสารอาจมีสิทธิเรียกค่าชดเชยเพิ่มเติมได้ ซึ่งบางกรณีมีมูลค่าสูงถึงหลายร้อยยูโร
กล่าวโดยสรุป กฎระเบียบของต่างประเทศบางแห่งให้ความคุ้มครองผู้โดยสารมากกว่าที่คาดคิด จึงไม่ควรมองข้าม
เที่ยวต่างประเทศให้สนุกและสบายใจตลอดทริป ก่อนเดินทางควรเพิ่มความอุ่นใจด้วยการซื้อประกันการเดินทางต่างประเทศ Chubb Travel Insurance ที่จะช่วยดูแลเรื่องค่ารักษาพยาบาล บริการช่วยเหลือฉุกเฉิน 24 ชั่วโมง รวมถึงการชดเชยไฟล์ตดีเลย์ และความคุ้มครองอื่น ๆ อีกมากมายครอบคลุม ทั้งประกันการเดินทางรายเที่ยวหรือรายปี ที่รองรับการท่องเที่ยวทุกรูปแบบ เพื่อให้คุณเที่ยวได้อย่างสบายใจไร้กังวลตลอดทริป สนใจประกันภัยการเดินทางชับบ์ สามารถซื้อได้ผ่านเว็บไซต์ หรือโทร. 0 2611 4242
อ้างอิง: transportation.gov, europa.eu
คำถามที่พบบ่อย
Q: จองตั๋วผ่านตัวแทนหรือแพลตฟอร์มจองออนไลน์ ถ้าโดนยกเลิกต้องเรียกเงินคืนจากใคร
A: โดยทั่วไปควรติดต่อช่องทางที่จองมาเป็นลำดับแรก เนื่องจากการชำระเงินผ่านช่องทางดังกล่าว ตัวแทนจะเป็นผู้ประสานงานกับสายการบิน อย่างไรก็ตาม หากตัวแทนไม่ตอบสนองหรือโยนความรับผิดชอบ สามารถติดต่อสายการบินโดยตรงได้ โดยแนบหลักฐานการจองและการชำระเงินให้ครบถ้วน
Q: จ่ายด้วยบัตรเครดิตแล้วสายการบินไม่ยอมคืนเงินสักที ทำอะไรได้บ้าง
A: สามารถติดต่อธนาคารผู้ออกบัตรเพื่อขอใช้สิทธิ "Chargeback" หรือการขอเงินคืนผ่านบัตร โดยแจ้งว่าชำระค่าบริการที่ไม่ได้รับ ควรเตรียมหลักฐานการยกเลิกและการทวงถามที่เคยส่งให้สายการบินไว้ประกอบ แต่ละธนาคารมีกรอบเวลายื่นเรื่องแตกต่างกัน จึงควรดำเนินการโดยเร็ว
Q: ตั๋วโปรโมชันหรือตั๋วราคาพิเศษ ได้สิทธิชดเชยเท่าตั๋วปกติไหม
A: สิทธิตามข้อบังคับ กบร. ครอบคลุมผู้โดยสารที่มีบัตรโดยสารยืนยันการเดินทาง ไม่ว่าจะซื้อตั๋วในราคาเท่าใดก็ตาม ตั๋วโปรโมชันจึงได้รับการดูแลและเงินชดเชยเท่าเทียมกัน อย่างไรก็ตาม ส่วนของเงินคืนค่าตั๋วจะคืนตามจำนวนที่ชำระจริง ซึ่งแยกต่างหากจากเงินชดเชยที่เป็นอัตราคงที่
Q: โดนยกเลิกขาไป จนพลาดค่าโรงแรมกับทัวร์ที่จองไว้ เคลมส่วนนี้กับสายการบินได้ไหม
A: กรณีนี้ค่อนข้างยาก เนื่องจากค่าโรงแรมหรือค่าทัวร์ที่เสียไปถือเป็นความเสียหายต่อเนื่องที่อยู่นอกขอบเขตการชดเชยพื้นฐานของสายการบิน หากต้องการเรียกร้องเพิ่มเติม จำเป็นต้องมีหลักฐานความเสียหายชัดเจนและพิสูจน์ได้ว่าเกิดจากความผิดของสายการบินจริง ซึ่งกระบวนการค่อนข้างซับซ้อน การมีประกันเดินทางจึงช่วยอุดช่องว่างในส่วนนี้ได้
Q: ถ้าสายการบินหยุดบินหรือปิดกิจการกะทันหัน เงินค่าตั๋วจะได้คืนไหม
A: กรณีนี้มีความซับซ้อนมากกว่าการยกเลิกทั่วไป เนื่องจากหากสายการบินไม่มีเงินชำระ การทวงคืนจะยากตามไปด้วย ทางเลือกที่พอช่วยได้คือ หากชำระด้วยบัตรเครดิตให้รีบยื่นเรื่องขอเงินคืนผ่านบัตร และติดตามข่าวจากหน่วยงานกำกับดูแลอย่าง CAAT ว่ามีมาตรการเยียวยาผู้โดยสารหรือไม่ ประกันเดินทางที่มีความคุ้มครองกรณีผู้ให้บริการล้มละลายก็อาจช่วยได้ในบางกรณี